𝕏 Bülten

Makale

Makaleler, 2001’den bugüne.

2019

  1. Kader nedir? Alın yazısı var mı? Bir fabrikaya gitseniz ve orada bulunan ortalama bir işçiye; ” Seni sömürüyorlar, hakkını alamıyorsun, yoksulsun, fakirsin” diye telkinde bulunsanız, işin içinden çıkamayıp anlattı… 23 Aralık 2019
  2. Şeyh Bedreddin kimdir? Hayatı ve fikirleri… Kaynaklara göre Şeyh Bedreddin İsyanı’nın 18 Aralık 1416, 1418 veya 1420 yılında olduğu söyleniyor. Ama kuvvetle muhtemel 18 Aralık 1416. Bundan 600 küsür yıl önce bu topraklarda Ş… 16 Aralık 2019
  3. İbadet nedir? Namaz, oruç, hac, ibadet mi? Yoldan geçen birkaç kişiye sorulsa ‘’İbadet deyince aklınıza gelen üç şey nedir?’’ diye namaz, oruç, hac diyecektir. Hindistan’a gitseniz ‘’İbadet nedir?’’ diye sorsanız ‘’Ganj neh… 9 Aralık 2019
  4. Dinlerin ve devrimlerin coşkulu ilk yılları Pakistanlı Müslüman düşünür, şair ve filozof Muhammed İkbal der ki; İslamiyet, eski dünya ile modern dünya arasında durur. Konuya buradan girelim. İslam malumunuz 7. yüzyılda Arabi… 2 Aralık 2019
  5. Kur’an’daki ‘sosyal adalet’ bugün bir işe yarar mı? Malumunuz insanlığın kadim sorunları var. Yani insanlık ortaya çıktığından beri devam eden sorunlar var. Dinler ve devrimler bu sorunları çözerek insanları mutlu etme amacıyla orta… 25 Kasım 2019
  6. İnsan hakları belgeleri ve kutsal kitaplar Çağdaş İnsan Hakları Temel Metinleri ile Kur’an’ın karşılaştırılması üzerinde durmak istiyorum. Aslında genel olarak tüm dini metinlerle (Tevrat, İncil, Zebur, Avesta, Vedalar dahi… 18 Kasım 2019
  7. Gerçek İslam IŞİD mi? Acaba kendisine Irak Şam İslam Devleti adını veren ve bir müddettir hem Ortadoğu’nun, hem bölgenin, hem Türkiye’nin, hem Irak’ın, hem Suriye’nin ve bütün İslam dünyasının tamamının… 4 Kasım 2019
  8. İslam’dan ne çıkar? Hilafet mi demokrasi mi? Yerleşmiş yaygın kanaate göre, İslam tarihi tecrübelerinin de ortaya koyduğu üzere İslam dininden veya Müslüman toplumlardan bir demokrasi çıkmaz, çıkamaz. Genellikle krallıklar, t… 28 Ekim 2019
  9. Devlet, Diyanet ve laiklik Diyanet Kurumu İslam’ın öngördüğü bir kurum mudur? Diyanet kalksa olmaz mı? Diyanetin laiklik ile bağdaşır bir tarafı var mı? Malumunuz Diyanet, din işleri demektir. Memlekette din… 22 Ekim 2019
  10. Ütopya değil; gerçek: Medine Sözleşmesi Medine Sözleşmesi kavramını daha önce belki duydunuz, belki de duymadınız. Medine şu anda orta Arabistan’da bir şehirdir. 7. yüzyılda Medine bugünkü kasaba büyüklüğünde bir yerdi. … 14 Ekim 2019
  11. Fetih, cihad ve şehitlik Bu yazımda sizlere İslam’da savaş ile ilgili kavramlardan bahsetmek istiyorum. Bunlar fetih, cihad ve şehit kavramları. Malumunuz bu kavramlar çokça kullanılıyor. Fetihle, cihadla … 10 Ekim 2019
  12. Laiklik dinsizlik midir? İslam’da laiklik var mıdır? Laiklik dinsizlik midir? Acaba laiklik İslam dünyası toplumlarında geçerli bir din-devlet ilişkisi kavramı mıdır? Müslüman dünyada laiklik neden tam ola… 7 Ekim 2019
  13. Enkazda ölmek Allah’ın takdiri midir? Bir bina çöküyor, enkaz altından bir çok ölü çıkarılıyor ve ardından bunlar ‘şehit’ ilan ediliyor. Birtakım hocalar çıkıp ‘’Allah’ın takdiri böyleymiş yapacak bir şey yok’’ diyor. … 30 Eylül 2019
  14. Çağdaş kadın hakları belgeleri ve Kur’an Genellikle Kur’an’da kadınlarla ilgili olan bazı ayetler ileri sürülerek, İslam’ın kadını yarım gördüğü, mirasta 2/1 oranında taksimat öngördüğü, şahitlikte bir erkeğe karşın iki k… 23 Eylül 2019
  15. İnanç ile İman arasındaki fark Bu makalede inanç üzerinde duracağız. İnanç nedir? İnanç dediğimiz şeyin iman ile bir farkı var mıdır? İnanmak diye Türkçe’de ifade ettiğimiz kavram esasında ne anlama gelmektedir?… 17 Eylül 2019
  16. İslam Dünyası’nı yıkan üç şey (3M) Acaba İslam dünyası neden bu halde? Çöküş, geri çekiliş, tarihten çıkış ne zaman başladı? Müslümanları yıkan üç şey neydi? Bunlar üzerine yaptığım araştırmaların sonucunda bir kana… 9 Eylül 2019
  17. Muharrem ve Kerbela İslam tarihinde bin 400 küsür yıldır tutulan bir yas var. Bu yas Hz. Hüseyin’in yasıdır. Hz. Hüseyin Kerbela’ya vardığında yanında 100 kişi bile yoktu. Çoğu da kadın ve çocuktu. Be… 2 Eylül 2019
  18. Firavun Firavun kimdir? Firavun aslında ne ifade etmektedir? Firavunluk gerçekte nedir? Acaba Firavunluk hala dünyamızda devam etmekte midir? Kutsal kitaplarda özellikle Kur’an-ı Kerim’de … 21 Ağustos 2019
  19. İslam’da Kurban Var mı? Sizlere ‘kurban’dan bahsedeceğim. Daha doğrusu İslam’da ‘kurban’dan bahsedeceğim. İslam dininde acaba kurban kesmek var mı? Acaba kurban kesmek Allah’ın emri mi? Eğer kurban kesmek… 9 Ağustos 2019
  20. Kabile Putları Eski cahiliye döneminde kabile putları vardı ve bu putlar için savaşılıyordu. Kabileler birbirleriyle on yıllar süren savaşlar yapıyorlardı. Kabileler belli başlı toprakları ele ge… 5 Ağustos 2019
  21. İnsanın yaratılışı – Evrim Teorisi dine aykırı mıdır? Bu yazımda sizlere evrimden bahsedeceğim. Evrim teorisi dine aykırı mıdır? İslam’da evrim teorisine yer var mıdır? Topraktan yaratmak ne demektir? İnsanın topraktan, çamurdan yarat… 22 Temmuz 2019
  22. Cenab-ı Hak Sizlere Cenab-ı Hak kavramından bahsetmek istiyorum. Kur’an’da Allah’ın adı olarak üç tane isim geçiyor. Bunlar Allah, Hak ve Rahman . Bu üç isim Kuran’da Tanrı’ya verilen üç özel … 15 Temmuz 2019
  23. Yoksul dostu Noel Baba ve yılbaşı Miladî ve Hicrî yılbaşı veya Ay ve Güneş takvimi… Bu ikisi arasında ne fark var? Acaba her yılbaşı geldiğinde “Hristiyanların yılbaşını kutlama…” , “Müslüman Noel kutlamaz…”, “Yılb… 2 Ocak 2019

2017

  1. İslam Peygamberi hakkında doğru bilinen 10 yanlış Birincisi: Peygamber olmadan önce, daha doğarken ve gençlik yıllarında, harikulade olaylar meydana geldiği iddiası… Denir ki, “Peygamberimiz doğunca, İran kisrâsının saraylarındaki… 26 Ağustos 2017 · 2 yorum
  2. Adalet Yürüyüşü; Gezi gibi bir rüya (İlahiyatçı –Yazar İhsan Eliaçık’ın Adalet Yürüyüşü sırasında, yürüyüşçülere hitaben yaptığı, Halk TV’de de yayınlanan son mola konuşmasıdır) Öncelikle adalet yürüyüşçüleriyle olma… 29 Temmuz 2017
  3. Dini çoğulculuk gereği kadından imam olabilir İslam, camide kadının imam olmasıyla, kadın-erkek birlikte namaz kılmakla değil; hırsızlıkla ve lüks düşkünlüğü ile yozlaşır. Namazda kadın imam olabilir mi olamaz mı, kadın erkek … 23 Haziran 2017
  4. İbn Haldun’dan “tek adam” (infirad) dersleri 1408 yılında vefat eden büyük düşünür İbn Haldun, bir devletin/iktidarın nasıl zeval bulacağına, yani çökerek tarihten çekileceğini dair ölümsüz tespitler yapmıştır. İbn Haldun’dan… 22 Mayıs 2017

2016

  1. Otoriter/totaliter İslam’dan demokratik İslam’a: Gannûşî (İslam’ın Yenilikçileri c. 2. “Gannûşi” bölümü., İnşa yay. 2001). Gannûşî’yi ele aldığımız bu bölümde, son (üçüncü) dönem İslâmcılığını etkileyen bâzı yeni gelişmelerle karşılaştığ… 27 Mayıs 2016
  2. Herkese özgürlük, herkes için adalet Ömrüm özgürlük ve adaletin herkese lazım olduğunu anlatmak ve bunun için mücadele etmekle geçti, geçiyor. 28 Şubat döneminde 30 ayrı davadan yargılandım ve çoğundan beraat ettim. 1… 26 Mayıs 2016
  3. Kur’an’da “ihtiyaçtan fazlası” (afv) ne demektir? [Ve yes’elûneke mâzâ yunfigûn gul’il-afve…] Sana neyi infak edeceklerini sorarlar, de ki, ihtiyaçtan fazlasını… Bu ayetteki afv kelimesi, Kur’an’dan baktığınız zaman, Türkçede de k… 16 Mayıs 2016 · 1 yorum
  4. Kur’an’da Lehû (Allah’a ait 20 şey) Kur’an’da sürekli olarak “O’na attir” (Lehû), “Allah’ındır” (Li’llahi) ifadeleriyle vurgulanan 20 şey var ki, Kur’an’ın aidiyet (mülkiyet; sahiplik) haritasını çizer. Yani neler Al… 2 Ocak 2016 · 2 yorum

2015

  1. The Critique of Capitalism in the Light of Qur’anic Verses Abstract This paper argues that the Qur’an must be understood as an anti-capitalist text. The Qur’an contains many verses that declare unequivocally the accumulation of wealth and … 1 Ekim 2015
  2. İlahî çağrı: Barış Yurdu “Allah Barış Yurdu’na çağırıyor.” (Kur’an, Yunus; 10/25). Düşünün… Trakya, Kafkasya, Buhara, Yemen veya Cebel-i Tarık sınır kapılarından içeri girerken hep aynı levhayl… 18 Ağustos 2015 · 3 yorum
  3. Kur’an’da özsavunma (savaş) ayetleri haritası Konumuz, Demokratik İslam çerçevesinde, Kuran’da şiddet, öldürme, savaş, cihat üzerine olacak. Kuran’da şiddetin, savaşın, öldürmenin hükümleri nelerdir? Adam öldürmek neden ona gö… 17 Temmuz 2015 · 7 yorum
  4. Lut kıssası ne anlatıyor? Kur’an’da Lut kıssası bölümler halinde esas olarak altı yerde geçiyor. Her birinde o günkü Mekke ortamına uygun bir tema öne çıkarılıyor ve Mekke üzerinden tüm Kur’an okuyucularına… 29 Haziran 2015 · 7 yorum
  5. Kervan’da Son Durak 2011 genel seçimlerinde iktidar partisi % 49.9 oy almıştı. Zafer naraları atıp, balkon konuşmaları yapılırken şunları yazmıştım: “Gırtlağınıza kadar harama batmışsınız. Yöneticiler… 8 Haziran 2015
  6. Gezi Neydi? Gezi neydi? Gezi bir rüya idi. Bu ülkenin gelecek vadeden ve en dinamik unsurları tarafından görülmüş bir rüya. 19 gün sürmüş bir rüya… Bütün rüyalar gerçekleşsin diye görülür. Her… 28 Mayıs 2015
  7. Adliye olayı, savcı ve üç ölüm Önce şöyle söyleyeyim: Ben bir olayı değerlendirirken, Kuran’a, hatta bütün bir Kitaplara, hatta insanlığın temel değerlerine dayalı kriterlerim, ölçülerim var: Öldürme var mı yok … 4 Nisan 2015
  8. ‘Barış dini’nin savaşçı tarihi Günümüzde İslâm ve şiddet tartışmaları yapılırken Hazreti Muhammed’in girdiği savaşlara da çokca gönderme yapılır. Ancak bilinmelidir ki, peygamber dönemindeki savaşlar hep kendini… 1 Şubat 2015 · 9 yorum

2014

  1. “Dinde zorlama yoktur” ne demek? Bir kadını başörtülü diye devlet dairelerine, okullara, üniversitelere sokmamak… Seçildiği meclisten “Dışarı!” diye bağırarak kovmak… “Bu kadına haddini bildirin” diye üzerine yürü… 9 Aralık 2014 · 2 yorum
  2. Atalar Dini Şamanizm başta olmak üzere antik (eski) Avrasya dinlerinin dört temeli vardı: Gök tanrı inancı, şamanlar, atalar ve ölüler… “Gök” anlamına da gelen “Tengri” (Tanrı) kelimesinin, bü… 20 Kasım 2014
  3. İslam’da “Cariye” Var mı? Cariye, özellikle savaş sonucu esir düşmüş ve bir efendiye köle yapılmış kadın demek. Bu nedenle yazıya esir almak, köleleştirmek, cariye yapmak ile ilgili bir girişle başlayalım. … 22 Ekim 2014
  4. Kur’an’da Kölelik Kur’an’ın, indiği dil, tarih, kültür ve coğrafya evreninde kölelik kurumunu yerleşik bulduğunu görüyoruz. Eski dünyaya paralel seyreden bu yerleşik uygulama, “indiği dil, tarih ve … 13 Ekim 2014
  5. Hayvan kesmeye hayır bayrama evet Kurban ne anlama geliyor? Kurban Bayramından ne anlamamız lazım? Gurbân (kurban) kelimesi yakınlaşmak demektir; aynı zamanda, yumuşak g (ğ) ile söylendiğinde, ğarip (garip), ğurebâ… 29 Eylül 2014
  6. Falaka, Din ve Şeriat Rus işgalinin olanca şiddetiyle sürdüğü yıllarda dünya ajanslarına fakslanan tek karelik bir fotoğraf zihnime kazınmıştı o gün adeta… Bir şehri Ruslardan kurtaran mücahitler zaferl… 13 Haziran 2014 · 7 yorum
  7. Hırsız arsız oldu… İnci’de Barabba anlatısı vardır, bir nevi kıssa diyebiliriz. Bu anlatının amacı toplumsal hayatta “kötülerin kazanmasına” na dikkat çekmek olmalı. O devirde Roma valisinin çarmıha … 3 Nisan 2014 · 37 yorum
  8. Demokratik İslam’ın özü: şûra ve meşveret Arap muhayyilesinde şura/meşveret kökünden türetilen kelimelerin nerelerde kullanıldığına baktığımızda kavramın özünde neyin yattığını çıkarmamız mümkün. Çünkü Kur’an Arab’ın günde… 24 Mart 2014
  9. Karşı gazetesinde yazmayı neden bıraktım? Karşı gazetesinde haftada bir pazar günleri yayınlanan yazılarıma bu pazar son verdim. Çünkü yolsuzluk ve rüşvet dosyalarının baş ismi, adını “abdestli kapitalizm” koyduğumuz son d… 17 Mart 2014
  10. Demokratik toplum, konfederalizm ve Medine Sözleşmesi Hz.Muhammed Medine’ye geldiği zaman üç grup insanla karşılaştı. Birinci gurup Mekke’den gelen göçmenler (muhacir) ve yerli Medinelilerden (ensar) oluşan Müslümanlardı. Medine’de ik… 24 Şubat 2014 · 8 yorum
  11. Suvunma ve Mahkeme kararı ANKARA 23. ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ’NE DOSYA NO : 2013/345 DAVALI : R. İHSAN ELİAÇIK VEKİLİ : AV.E.FIRAT KUYURTAR DAVACI : R. TAYYİP ERDOĞAN VEKİLİ : AV. ALİ ÖZKAYA KONU : Süresi içi… 30 Ocak 2014 · 3 yorum

2013

  1. Kur’an’da Lanet Var Mı? Kur’an’da “lanet”kelimesi 26 yerde geçer. Bunları tek tek incelediğimizde “ davranış” ile ilgili olduğu görülür: Ayetleri gizleyenler (2/159), yalan söyleyenler (3/61), zalimlik ed… 24 Aralık 2013 · 4 yorum
  2. Misak-ı Milli aslında neresi? Osmanlı Meclisi Mebusan’ının yaptığı en son iş Misak-ı Milli’yi ilan etmekti. Bundan dört ay sonra da kendini feshetti. Osmanlı Meclisi’nin kendini feshetmesinden 12 gün sonra da T… 18 Kasım 2013
  3. Cumhuriyet değerleri ve irtica Türkiye’de “irtica” söyleminin yapı bozumuna uğratılması ve teorik olarak yeniden inşası kaçınılmaz hale gelmiş bulunuyor. Çünkü sapla saman birbirine karışmış vaziyette. Çoğu konu… 29 Ekim 2013
  4. Bayram mesajlarının mesajı Her bayramda olduğu gibi bu bayramda da içinde bol bol “İyilik, güzellik, doğruluk, mutluluk, huzur, sağlık, sıhhat, barış, adalet” vb. sözcükler geçen cümleler duyduk, dinledik. B… 8 Ağustos 2013 · 1 yorum
  5. Her çağın bir yankısı vardır (Not; Bu yazı 2004 yılına ait. Aynı yıl yayınlanan “İslam’ın üç çağı” adlı kitabımda yer alıyor. 2008’deydi sanırım Gerçek Hayat Dergisi’nde de yayınlandı. Mevlüt, kandil, salavat … 26 Temmuz 2013 · 10 yorum
  6. Gezi savunması; neden oradaydım? Kiminden “Bendeki seni bitirdin”, kiminden “Güneş gibi doğdun gönlüme” şarkıları duymaktayım… Kimi tüm kitaplarını “yaz bana gönder” coşkusu içi… 30 Haziran 2013 · 95 yorum
  7. Vicdan mı afyon mu? Hangi din? Dr. Ali Şeraiti, 1973’lü yılların İran’ında, o yıllarda esaslı bir kültür ocağı işlevi gördüğü anlaşılan “ Hüseyniye-i İrşad ” adlı merkezin salonunda “ Dine karşı Din ” (Mezhep al… 30 Haziran 2013
  8. Anayasada “Türk” kelimesinin tarihi Son iki yüzyıldır devletin kendine ne dediğine, kendini hangi isimle andığına baktığımızda, “devlet aklına” dair oldukça önemli ipuçları görürüz. Bu bize devlet aklının nereden ner… 2 Nisan 2013 · 17 yorum
  9. Kur’an’da Sağ-Sol Var mı? Mevcut Kur’an meallerin bir çoğuna göre Kur’an’da ‘sağcılar’ ve ‘solcular’ vardır. Bu anlayışa göre Kur’an’da adı geçen ‘sağcılar’, o bildiğimiz sağcılar; muhafazakâr, milliyetçi, … 11 Şubat 2013 · 27 yorum
  10. Yaşayan putlar; Lat, Uzza, Menat Kur’an’da Araplara ait üç putun “ismi” özellikle veriliyor. Acaba neden? Nüzul sırasına göre putların ismi ilk olarak Necm suresinde geçiyor. Yani 6 yıl boyunca putların ismi hiç g… 14 Ocak 2013 · 40 yorum

2012

  1. Kur’an’da “helak edilenler” kimlerdir? Kur’an geçmişte helak edilen bir takım topluluklardan bahseder. Bunların kimler olduğunu hiç merak ettiniz mi? Ben merak ettim ve Kur’an’da “Helak ettik” ( ehlaknâ ) tabirinin geçt… 25 Kasım 2012 · 24 yorum
  2. Cumhuriyet’i İlk Kim Savundu? Sanıldığının aksine, Türkiye’de cumhuriyet düşüncesi, ilk kez 1923’lerde ortaya çıkmış ve savunulmuş değildir. Son dönem cumhuriyet yanlısı Osmanlı İslamcılarının, İslam alemi gene… 28 Ekim 2012 · 9 yorum
  3. Kur’an’da kurban ayetleri haritası Aşağıda Kur’an’da ‘kurban’ ile ilgili ayetlerin bir haritasını çıkardım. En çok bilinen meal (Diyanet) ile Kur’an’ın Arapçasını karşılaştırdım. Doğrular ve yanlışlar kendi araştırm… 26 Ekim 2012 · 68 yorum
  4. Garîb gurebâ Bayramı Hiç düşündünüz mü, Türkçe’de çok kullandığımız akraba, garp, gurbet, mağrib, garip, gureba, garibankelimeleri “kurban” ile neden aynı ses benzerliğine sahip? Dahası “Allah’ın garib… 23 Ekim 2012
  5. Mankurt “din adamı” örneği Hz. Peygamber zamanında Mekkeli bir Ebu Amir vardı. Dönemin ‘mankurt’ rolünü o üstlenmişti. Ne demekti mankurt rolü? Kafasına ‘deve derisi’ geçirilerek, kendi ülkesini yabancı güçl… 16 Ekim 2012 · 8 yorum
  6. Muhafazakar Mankurt Cengiz Aytmatov’un Mankurt eseri bize aidiyet ve haysiyetini kaybedenlerin nasıl kendi ülkelerine ve halklarına yabancılaşıp, “düşmanın” gönüllü askeri hale gelebileceğini anlatır.… 5 Ekim 2012 · 19 yorum
  7. Muhafazakâr Mankurt Cengiz Aytmatov’un Mankurt eseri bize aidiyet ve haysiyetini kaybedenlerin nasıl kendi ülkelerine ve halklarına yabancılaşıp, “düşmanın” gönüllü askeri hale gelebileceğini anlatır.… 5 Ekim 2012
  8. Cemaat ve Ankebut Bu yazıda size “cemaat” ve “ankebut” arasında ne fark var onu göstermeye çalışacağım. Her zaman olduğu gibi “Yaşayan Kur’an” rehberimiz olacak. Malum, Kur’an’da Mekke döneminin son… 27 Mayıs 2012 · 11 yorum
  9. Kur’an kadınlara ne getirdi? Kimi çevrelerde yaygın olan kanıya göre “İslam’da kadının adı yok”tur. Bu iddiaya bakarak İslam’da kadının adının olduğunu, en başka “Nisa” suresi diye özel olarak kadınlara sure a… 9 Mart 2012 · 30 yorum
  10. Bir kez olsun ‘tesbih sorusu’: 28 Şubat (Aşağıdaki yazıyı Şubat 2007’de yazmıştım. 5 yıl olmuş. Gördüğüm lüzüm üzerine yeniden yayınlıyorum. Son parağrafta sadece bir son güncelleme yaptım. Bakalım siz güncellenecek bir … 28 Şubat 2012 · 4 yorum
  11. 28 Şubat: bir kez olsun “tesbih” sorusu (Aşağıdaki yazıyı Şubat 2007’de yazmıştım. 5 yıl olmuş. Gördüğüm lüzüm üzerine yeniden yayınlıyorum. Son parağrafta sadece bir son güncelleme yaptım. Bakalım siz güncellenecek bir … 27 Şubat 2012
  12. Kur’an’da semboller, simgeler, imgeler Bu makalede sizi Kur’an’ın engin sembolik dünyasında bir yolculuğa çıkarmak istiyorum. Çünkü Said Nursi’nin “Mecaz avama inince hakikate dönüşür” demesinden de anlaşılacağı gibi bu… 17 Ocak 2012 · 76 yorum

2011

  1. Ölü Şehirlerin Dirilişi Kıyamet kelimesi “ayağa kalkış” demek. Türkçe’de de kullanılan “kıyâm” sözcüğünün diğer bir söylenişi… Kur’an’da sıklıkla geçen “yevmu’l-kıyâme” de ayağa kalkış/ayaklanma/başkaldır… 18 Aralık 2011 · 24 yorum
  2. “Ey iman edenler; iman edin!” Kur’an’da “Ey iman edenler, iman edin…” (Nisa; 4/136) diye bir ayet var. Acaba bununla ne denmek isteniyor? Perşembe geceleri kimi camilerde yapıldığı gibi tecdid-i imana veya tecd… 21 Kasım 2011 · 32 yorum
  3. İbrahim’in Kuşları Bir büyük hac (bayram) mevsimine daha giriyoruz. İnsanlar, bugünlerde, dört bin yıl önce eski temelleri üzerine Hz. İbrahim ’in yeniden inşa ettiği Kabe’ye akıyorlar… İnsanlığa ken… 5 Kasım 2011 · 16 yorum
  4. İbrahim’in Kuşları; Barış ve eşitlik Bayramı Bir büyük hac (bayram) mevsimine daha giriyoruz. İnsanlar, bugünlerde, dört bin yıl önce eski temelleri üzerine Hz. İbrahim ’in yeniden inşa ettiği Kabe’ye akıyorlar… İnsanlığa ken… 5 Kasım 2011
  5. Kur’an’da ’99 Koyun’a 1 Koyun’ kıssası ne anlatır? Malum, Kur’an’da “99 koyuna 1 koyun” kıssası anlatılır. Olay Hz. Davud ile ilgili olarak Sad suresinde geçer. Acaba burada ne anlatılmaktadır? Diğer kıssaların çoğu gibi, yaygın te… 17 Ekim 2011 · 35 yorum
  6. Kadını dövmenin dinde yeri var mı? “Şiddetli geçimsizlik yaşadığınız eşlerinizle önce oturup konuşun, olmazsa yataklarında yalnız bırakın, yine olmazsa bir müddet ayrılın. Barışıp anlaşırsa hala işi yokuşa sürüp bah… 10 Ekim 2011
  7. “Eskilerin Masalları” Kur’an, Mekke’de yükselen sarsıcı söylemi bastırmak için, inkarcıların türlü savunma refleksleri geliştirdiklerini söyler. Bunlardan ön önemlileri şunlardı: “eskilerin masalı” ( es… 3 Ekim 2011 · 6 yorum
  8. “Bir elime ayı, bir elime güneşi verseniz…” Malum, Peygamberimizi davasından vezgeçirmek için Mekkeli müşrikler türlü uzlaşma tekliflerinde bulunmuşlardı.Meşhur rivayette geçtiği gibi bunlardan birisinde Peygamberimiz “Bir e… 25 Eylül 2011 · 16 yorum
  9. Kürt sorunu; kanlı çanak ve Hacer’ül Esved “Ortak” Türkçe’nin en sevdiğim kelimelerinden birisidir.Gündelik dilde “Na’ber ortak?” veya “Ya ortak baksana…” gibi ifadelerle daha sevimli bir hal alır ve sosyal bilinçaltımızı i… 4 Eylül 2011 · 29 yorum
  10. Açlık günlerinde Allah’ın yüzü “Açlık günleri” demek olan oruç ile “Yeryüzünde 1 milyar insan hangi suçundan dolayı aç?” sorusu arasında bir bağ kuramayan ve ‘Ne alaka, kel alaka’ vaziyetleri ile karşılayan ‘yur… 25 Temmuz 2011 · 51 yorum
  11. Firavun’u Tanıyalım “Firavun” ismi Kur’an’da tam 74 kez geçer. 70’li yılların muhafazakâr dergilerinin başlık altında geçen ifadesiyle; dinî, millî, ilmî, siyasî, iktisadî ve ictimaî bir “kenz” (birik… 11 Temmuz 2011 · 30 yorum
  12. Güçten düşen Firavun Eski Mısır’da güçten düşen Firavun öldürülürdü. Firavun güçlü olmak zorunda olduğu için, hastalık, felç vs. halinde güçsüz görüneceği ve “tanrılık” özelliği zedeleneceği için öldür… 28 Haziran 2011 · 38 yorum
  13. Kervana Son Hücum Önce “kalfalık” döneminden itibaren yazdıklarımızı hatırlayalım: “Bu saflaşmada her şey birbirine karışıyor, yeniden şekilleniyor. Dünün muhalifleri bugünün statükocuları, dünün ma… 15 Haziran 2011 · 54 yorum
  14. Muhterislere panzehir: Zühd Kur’an’ı okuyuşumuz, mezar ve tapınak kitabı değil; gerçek hayat kitabı zaviyesinden olduğundan, böyle güncel meselelere dair yol göstermeleri oradan çıkarmamız garip karşılanmamal… 7 Haziran 2011 · 4 yorum
  15. Muhafazakar zamparalığa dini kılıf: çok eşlilik Kur’an’da çok eşliliğin emredilmediğini, tavsiye de edilmediğini ve hatta ruhsat da verilmediğini söyledim, söylüyorum. Kur’an’ın indiği “ toplumda ” çok eşliliğin olması ve onun d… 25 Mayıs 2011 · 47 yorum
  16. Zaman tünelinde bir hesaplaşma Pakistan’lı “üstad” Ebu’l-A’la el-Mevdudî’nin “Tefhimu’l-Kur’an” adlı bir tefsiri var. Bizim gençlik yıllarımızın da başucu kitaplarından olan bu tefsirin, Türkiye İslamcılarının z… 20 Mayıs 2011 · 24 yorum
  17. Yol kenarında bir ‘dikilitaş’ İstanbul Sultanahmet Meydanı’ndaki “dikilitaşı” hiç gördünüz mü? “Ee, ne olmuş?” diyeceksiniz. Bu yazıda ona “bir başka açıdan” bakmayı deneyeceğiz. Kur’an’ın tarih, hayat ve tabia… 10 Mayıs 2011
  18. Bir şehir/ülke (Medine) nasıl kurulur? Çağrı filmindeki Medine’ye giriş sahnesini hatırlayın… Deve önde yürüyor, insanlar arkasından onu izliyor. Kasvâ (devenin ismi) kimin evinin önüne çökerse Hz. Peygamber orada kalac… 9 Mayıs 2011 · 15 yorum
  19. Yeni başlayanlar için siyaset rehberi Mağaradan şehre inen adam eşine “Beni örtün, beni örtün”dedi. Duyduğu sesler onu sarsmıştı. “Korkma”dedi eşi, “Sen öksüzü korursun, yoksulun yanında olursun ve asla yalan söylemezs… 27 Nisan 2011 · 25 yorum
  20. “Din Günü” Ne Demektir? Kur’an’da “din günü” (yevmu’d-din) kavramı -birisi bir ayette iki kez olmak üzere- 12 yerde geçiyor. Bunları aşağıda tek tek sıraladım. Sağdan soldan duyduklarınızı unutun. Bakın, … 21 Nisan 2011 · 13 yorum
  21. Küreselci lordlar, ulusalcı ağalar Eskiden sağcı-solcu vardı. Yetmedi laik-şeriatçı olduk. Yetmedi Türkçü-Kürtçü olduk. Bunlar da yetmedi şimdi küreselci-ulusalcı olduk. Gün geçmiyor ki bir medya organında bir küres… 11 Nisan 2011
  22. Sosyal İslam (Keffâretler) Bu makalede, İslam’ın “sosyal” özünü veya Kur’an’ın “sosyal” içeriğini, başka bir yönü ile daha göstermeye çalışacağım: Keffâretler … Keffâret , örtmek manasına gelen [ kefer ] kel… 4 Nisan 2011 · 27 yorum
  23. Zamanın Sözü Servet ve iktidar sahibi, Ebuzer’e şöyle dedi: “Kur’an’dan başka ayet yok mu ki Tövbe 34-35 ayetlerini her yerde okuyup duruyorsun?” (Tövbe; 34-35: Ey iman edenler ! H ahamların ve… 21 Mart 2011 · 36 yorum
  24. Çölde yaşayan “Bedeviler” Malum, Kur’an’da Bedevîler diye çevirilen “el-A’rab” kavramı var. Türkçe’de Bedevî; 1- Çölde yaşayan göçebe 2- Huysuz, ahlaksız anlamında kullanılıyor (TDK). Kur’an’da ne anlamda k… 6 Mart 2011 · 27 yorum
  25. Kur’an’da “hayır!” sesleri Kur’an’ın nuzül sırasına göre ilk “Hayır!” ( Kellâ) veya aynı anlamda “Bilakis, hayır, öyle değil” (Bel ) dedikleri acaba nedir? Bu önemli. Çünkü ilk neye hayır denmişse esas itira… 19 Şubat 2011 · 37 yorum
  26. Kur’an’da üç terim: emek, açlık, yoksulluk Tunus’ta bir üniversiteli gencin kendini yakmasıyla başlayıp dalga dalga tüm Arap ülkelerine yayılan isyan hareketlerinin öğrettiği çok şey var. Tunus’ta ve Mısır’da insanlar eller… 6 Şubat 2011 · 32 yorum
  27. Büyük günah nedir? Acaba Kur’an’ın “büyük günah” dediği şey nedir? Namaz kılmamak mı? Oruç tutmamak mı? Başörtüsü takmamak mı? Kur’an’da “suç, günah, hata” tabirlerinden öte bir de “büyük suç/hata/gü… 24 Ocak 2011 · 65 yorum
  28. Vay Onların Haline Kur’an’da 29 yerde “Vay onların haline!” yani “Yazıklar olsun, mahvoldu onlar!” anlamında müthiş derecede “sarsıcı” uyarı ve ikazlar var. Bunların neler olduğunu merak ettim ve tek… 16 Ocak 2011 · 60 yorum

2010

  1. İslam’ın Ritüelleri yada Kur’an’da nusûk kavramı “Ritüel” sözcüğü Hind-Avrupa kökünde “ritu” (saymak) imiş… Oradan Letinceye “ritus” (ayin, tören, merasim, örf, adet) olarak geçmiş, Orta-Latincede “ritüale” olmuş… Ordan da Fransı… 23 Aralık 2010 · 62 yorum
  2. Kitap yüklü eşekler Kur’an’ın, mal düşkünlerine “aşağılık maymun”… Yemede kırmızı çizgisi olmayan her türden yiyici takımına “domuz”… Kral/zengin uşağı din adamına “dilini sarkıtarak soluyan köpek”… d… 12 Aralık 2010 · 65 yorum
  3. Tek çeşit yemek ve “Samirî’nin buzağısı” Malum, Kur’an’da “buzağı” anlatısı vardır. İçlerinde İsrailoğulları’nın da olduğu Mısırlılar, yeni bir yurt arayışı ile Musa önderliğinde Mısır’dan çıkarlar. Kölelikten kurtulup öz… 1 Aralık 2010 · 38 yorum
  4. Kendi elleriyle yonttuklarına tapanlar Saffât; 95: “ Dedi: Kendi ellerinizle yonttuklarınıza mı ibadet ediyorsunuz?” ( Gâle e ta’budûne mâ tenhitûn? ) Yazının başlığı görüldüğü Hz. İbrahim’in bu sorusundan alınma. Ama n… 23 Kasım 2010 · 35 yorum
  5. Hayrettin Karaman’a cevap “Süleyman’ın mülkü” başlıklı yazımın girişinde, Kur’an’ın özellikle mülk ayetlerinin operasyona tabi tutulduğu fikrini örnekleme sadedinde bir mealden örnek vermiştim. Kral finansı… 4 Kasım 2010 · 121 yorum
  6. Hırsız Kimdir? Başlıktaki kelime size neyi çağrıştırıyor? İlk duyduğunuzda zihninizde beliren fotoğraf nedir? Beliren fotoğrafı zihninizde tutun… Fotoğraf karesine iyice bakın, yakından, daha yak… 25 Ekim 2010 · 33 yorum
  7. Süleyman’ın Mülkü Kur’an, “Süleyman’ın mülkü” hakkında “şeytanca telkinlere” uyanlardan bahseder. Acaba bununla anlatılmak istenen nedir? Dahası kimdir bu şeytanca telkinlere uyanlar? Bu önemli. Çün… 18 Ekim 2010 · 40 yorum
  8. Dinle beyaz adam Kâh dört kitabın manasından… Kâh Kerim Kitab’ın ortasından… Kâh İsa’nın hikmetinden… Kâh Musa’nın kelimesinden… Kâh Ebu’l-Kasım’ın dilinden… Kâh Ebubekr’in sadakatinden… Kâh Ömer’i… 4 Ekim 2010 · 34 yorum
  9. Gecenin ve gündüzün güçleri “Rabbin, senin ve beraberindekilerin uykusuz geceler geçirdiğini biliyor. Gecenin ve gündüzün ölçüsünü/gücünü koyan Allah’tır. Bu konuda epeyce zorlanacağınızı bildiği için size lü… 20 Eylül 2010 · 43 yorum
  10. Yeni sınıfın simonları “Simonlaşma” tabiri “Mücahitlikten müteahhitliğe”, “Cipli türbanlı durakta bekleyen türbanlı”, “Abdestli kapitalizm” , “Sivil vesayet” gibi içinden geçtiğimiz sosyo-politik dönemi … 5 Eylül 2010 · 80 yorum
  11. Kur’an’da “din adamı” eleştirileri Kur’an’da “Ruhbân”, “Ahbâr”, “Hâmân” “Rabbâniyyûn” diye anılan ve şiddetli eleştiriler yöneltildiğini gördüğümüz “din adamı” karakterleri var. Acaba bunlar hangi sebeple eleştirili… 29 Ağustos 2010 · 28 yorum
  12. En büyük eşitleyici ilke olarak ölüm Kur’an’da, özellikle “ilk mesajlarında” çarpıcı ve sarsıcı ölüm ve mezar sahneleri var. Bu uyarıların neden yapıldığını anlayabiliyoruz. Fakat kime karşı yapılıyor, hiç düşündünüz … 17 Ağustos 2010
  13. “Aşağılık maymunlar olun!” Malum, Kur’an’da bir “maymun” anlatısı var. Üç yerde geçiyor. Bazı insanlara “aşağılık maymunlar” diyor Kur’an. Yazının başlığını o ayetten aldım. Üstelik bunun hem öncekiler hem d… 9 Ağustos 2010
  14. İslam, eşitlik ve sosyal adalet Bu makalede sizlere yine çıkan bir kitabı tanıtacağım. Kitabın ismi: “İslam, eşitlik ve sosyal adalet” Yazarı: Muhammed Nur Denek… Yeni kuşak yazarlardan Muhammed Nur Denek’in ilk … 3 Ağustos 2010
  15. “Kapuska” (Bir 12 Eylül hikâyesi) Önümüze konulan ve bir mahalle pazarından sonra toplanan “lahana artıklarıyla” yapıldığı izlenimi veren “kapuska” adlı içimizi döndüren yemeğe tahta kaşık sallayan üç kişiden biris… 26 Temmuz 2010
  16. “Kapuska” bir Eylül hikayesi 1 Eylül barış Günü anısına… *** Önümüze konulan ve bir mahalle pazarından sonra toplanan “lahana artıklarıyla” yapıldığı izlenimi veren “kapuska” adlı içimizi döndüren yemeğe tahta… 26 Temmuz 2010 · 4 yorum
  17. Dağları korkutan “emanet” Çokça bilinen bir Kur’an ayetinde şöyle buyurulur: “Biz emaneti göklere, yere ve dağlara yükledik de onlar onu üstlenmeye yanaşmadı. Ondan korktular da insan üstlendi. Hiç şüphesiz… 13 Temmuz 2010 · 16 yorum
  18. Âhir zaman ilmihâli Türkiye’nin saygın ilahiyat akademisyenlerinden değerli hocam Prof. Dr. Hayri Kırbaşoğlu’nun “Âhir zaman ilmihâli” adlı son çıkan eseri, adından da anlaşılacağı gibi “Yaşayan ilmih… 7 Temmuz 2010 · 5 yorum
  19. İslâm’ın iki büyük şiarı “Şiâr” kelimesi, “şiir” ile aynı kökten geliyor. “Sıklık, incelik, farkındalık” manalarını içeren bir kelime… Kısa, sık ve incelikli söz ( şiir ), inceliklerin farkında olan ( şâir… 28 Haziran 2010 · 8 yorum
  20. Allah “eşitliği” takdir etti Kur’an’da bir ayet var, yazının başlığı oradan aldım. Mevcut meallere bakılırsa, bu tür konuların çoğunda olduğu gibi “sinirleri alınmış” ayetlerden birisi ile daha karşı karşıya o… 15 Haziran 2010 · 27 yorum
  21. Bir başka açıdan Ashab-ı Sefine – Gemi arkadaşları Bugün dünyada “küresel kapitalist hegemonya” var. Kadim imparatorlukları yıkarak, iki dünya savaşı kazanarak, atom bombası atıp insanlığı susturarak, üstelik sosyalist dünyayı da ç… 8 Haziran 2010 · 16 yorum
  22. Akdeniz Kelebekleri Mavi Marmara yardım gemisine yönelik İsrail saldırısından öfkeye kapılıp muhafazâkar hükümetten yeni bir “one munit” , “somut adım” veya “eylem” bekleyenler boşuna beklemesinler… “… 2 Haziran 2010 · 21 yorum
  23. Kur’an’da “üsttekiler” ve “alttakiler” İbn Haldun (öl. 1406) altı asır önce “Şu ana kadar ki bütün tarih Bedevîler ile Hadarîlerin mücadelesinden ibarettir” demişti. Aslında bu, kadim dinî metinlerin; Avesta’nın, Tevrat… 30 Mayıs 2010 · 4 yorum
  24. Muktedirin Kaderi “Madencinin kaderi bu” cümlesi bana İsmet Özel’in “Sözlerimin anlamı beni ürkütüyor” dizesini hatırlattı. Hani “Böylesine hazırlıklı değilim daha/Bilmek. Bu da ürkütüyor. Gene de b… 22 Mayıs 2010 · 23 yorum
  25. İslâm’ın Krizi (2) 2- Krizin Felsefî Kökleri İkbal’in dediği gibi Peygamberlik kemale eriştiği için kendi kendini ortadan kaldırmıştı. Çünkü peygambere gelinceye kadar eski dünyanın insanları “kurtar… 17 Mayıs 2010 · 2 yorum
  26. İslam’ın Krizi (1) “Kriz” kelimesinin kökü Hint-Avrupa dilindeki “krei” kelimesine dayanıyor. “Krei” iyiyi kötüden ayırmak anlamına geliyor. Buradan diğer batı dillerine çeşitlenerek yayılmış; kritik… 10 Mayıs 2010 · 14 yorum
  27. Ümmet-i vâhide Geleneksel “kast sistemi” ile yeryüzünde en katı “sınıflı toplum ” yapısını oluşturan Hindistan’da dört bin kadar tanrı olması acaba tesadüf mü? Tesadüf değil, çünkü “çok tanrılılı… 30 Nisan 2010 · 7 yorum
  28. Nemrud kıssası veya hegomunun genetiği “Hegomon” sözcüğü Latince güç sahibi olmak, tahakküm (hegomonia) kökünden geliyor. Eski Yunanca’da aynı anlamda (h)egemon deniyor. Türkçe’ye Latince kökten esinlenerek “egemen” ola… 22 Nisan 2010 · 12 yorum
  29. Korku imparatorluğu Aşağıdaki yazı bundan 6 sene önce yazıldı. O zaman muhalifler korku içindeydi. Şimdi korku iktidardakilari de, seçileni de seçeni de sarmış görünüyor. Tek bir icraat, vaat tartışıl… 13 Nisan 2010 · 18 yorum
  30. İslam’ın ‘yoldaş’ları (‘refîk’leri): Karmatiler “Karmatî” ile “Kiremit” sözcüğü aynı kökten… “Kiremit”, TDK sözlükte şöyle tanımlanmış: “Çatıları örtmekte kullanılan, kızıl toprağın renginde, pişmiş balçık levha…” (En fakir köyl… 1 Nisan 2010 · 26 yorum
  31. Direniş teolojisi Latin Amerika’da “kurtuluş ilahiyatı” veya “özgürlük teolojisi” olarak ifade edilen akım öteden beri hep ilgimi çekmiştir. Mümkün mertebe elime geçen özgürlük teolojisi metinlerini… 23 Mart 2010 · 2 yorum
  32. Karun kıssası veya zenginin genetiği Kur’an’da Karun kıssasının etraflıca yer aldığı Kasas suresinin “Bu Kur’an iki şehirden birindeki güçlü ve zengin bir adama indirilmeli değil miydi?” (Zuhruf; 31) itirazlarının yük… 15 Mart 2010 · 18 yorum
  33. Kapitalizme panzehir iki sure Kur’an’da nuzül sırasına göre 16. ve 17. sırada yer alan iki sure var ki ele aldığı konu itibariyle ilkini “kapitalizmin” , ikincisini de “abdestli kapitalizmin” panzehiri olarak g… 22 Şubat 2010 · 25 yorum
  34. Böyle kuruldu Medine Medine’nin kaynaklarda 80’e yakın ismi geçiyor. Bunlardan birisi de “Dâru’s-Selam” … “Barış, Esenlik ve Adalet Yurdu” anlamına gelen bu isim, çağlar önce Hz. Süleyman tarafından şi… 11 Şubat 2010 · 25 yorum
  35. Kur’an’ı, “Kerim” gözle oku! Anadolu’da bir köy evi veya camisinden… İran’da bir kasaba mescidinin rafından… Filistin’de bir kitapçıdan… Endenozya’da bir kütüphaneden… Tunus’da misafir olduğunuz bir evin kitap… 25 Ocak 2010 · 14 yorum
  36. İslam’ın kayıp şehri: El-Muhtare Bu makalede İslam’ın öteki yüzünden yani aykırı tarihinden bir “fekku ragabe” (kölelere özgürlük!) çığlığının hikayesini okuyacaksınız… Kur’an’ın daha ilk surelerde (Beled; 90/13) … 13 Ocak 2010 · 14 yorum
  37. Açlıkla boğuşan bir ülkede din söylemleri (Not: Aşağıdaki yazı bundan 8 yıl önce 2002 seçimlerinden hemen sonra yazıldı. 2003 yılında çıkan “İhya’dan İnşa’ya” kitabıma da aynı başlıkla koydum. Son zamanlarda inşa etmeye ça… 5 Ocak 2010 · 30 yorum