“İslam, abdestli kapitalizm üretmek demek değildir.”


Deniz GÜÇER / VATAN/ANKARA


Müslüman sosyalist olabilir ama kapitalist olamaz” diyen muhafazakar camianın “aykırı sesi” Eliaçık’tan yükselen muhafazakar sermayeyi kızdıracak sözler: “Muhafazakarları bilmem ama İslamcılar lüks içinde yaşayamaz. İşyerine mescit açmayı alternatif olmak sayıyorlar, bu doğru değil…

ANKARA – CHP Lideri Kemal Kılıçdaroğlu Ocak ayında partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada ilk kez ‘kenz’ ifadesini kullandı ve “Türkiye’nin başında dünyalığını yapan bir iktidar var. Onlara ‘kenz’ ekibi diyoruz. Kendi dünyalığını yapan ekip var” dedi. Bir çok insanın bilmediği bu kelimenin anlamı ‘yığmak, biriktirmek”, literatüre girmesini sağlayan da İslamcı bir yazar olan İhsan Eliaçık. Kendine ait internet sitesinde yazılarını paylaşan bu aykırı isim, son dönem lüks araçlara binen, mülk biriktiren Müslümanları eleştiriyor. Eliaçık, Müslümanların sosyalist olabileceğini ama asla kapitalist olamayacağını savunuyor. Eliaçık savunduğu gibi de yaşıyor. Dergisinin gelirini çalışanlarıyla paylaştığı biliniyor, “Tam bir komünist gibi yaşıyorsunuz” denince “Hayır tam bir Müslüman gibi yaşıyorum” karşılığını veriyor…

* “Kenz”in tam anlamı nedir? Kısaca tanımlayabilir miyiz?
Kenz biriktirmek, yığmak, hazine yapmak demek. Değer ifade eden herhangi bir şeyi kişisel servet amacıyla biriktirme, stok, istif manasına gelir. Kur’an şahsi zenginliğe izin vermiyor. Orta halli yaşayacaksınız. 10 tane fabrikanız olabilir ama malınız olmayacak. Fabrika kenz yani servet demek değildir. Fabrikanızı da ortaklaşacı üretim ve paylaşım düzeni içinde işleteceksiniz. İşçinin ücretini asgari ücrete göre değil; açlık hatta yoksulluk sınırına göre vereceksiniz ve üründen elde edilen karın en az yarısı emekçinin olacak. Şimdi bütün bunlar patronlara gidiyor, onlar da bundan kenz yapıyor, zenginleşiyorlar. Halbuki emekçinin hakkı onlar. Buna emek-sermaye ortaklığı diyoruz. Bir ileri aşaması ise değerin kaynağının yalnızca emeğe ait olmasıdır.


* Sizi kenzle ilgili çalışmaya düşünmeye iten şey ne oldu?
Dindar zihinde kenz, infak, mülk kavramlarının öldüğünü gördüm. Resmen zihinlerinden silmişler. Kur’an’ın her şeyini tartıştılar, bölündüler ama sıra buna gelince tek yumruk oluyorlar ve şahsi mülkiyeti ve zenginciliği savunuyorlar. Peygamberimizin neden mülkiyetsiz öldüğünü açıklayamıyorlar.


* Muhafazakarlar ‘kenz’ konusunda biraz değiştiler mi yani?
Değişme var ama şöyle: Eskiden tersini düşünürken şimdi böyle yapıyor değiller. Zaten eskiden de böyleydiler ama ellerine fırsat geçmemişti. Şimdi bu fırsatı yakalayınca gönül rahatlığıyla yığıyorlar, biriktiriyorlar, rahatsız olmuyorlar. Din anlayışlarında bir sorun var.


* Lüks arabalarla dolaşan türbanlı kadınlar’ bir dönem tartışıldı. Kapalı insanlar, muhafazakarlar veya İslamcılar lüks arabalara binemez mi?
Muhafazakarları bilmem, onları kendimden kabil etmem. Ama İslamcılar, evet lüks yaşayamazlar. Peygamberimiz lüks ve pahalı tabloların asılı olduğu evlere girmezdi. Neden? Resim olduğu için değil lüks ve şatafat gösterisi olduğu için. Altını ve ipeği yasaklamıştı, çünkü lüks ve şatafat ehlinin yaşam tarzını yansıttığı için. Fakat sonra erkeklere haram, kadınlara serbest yaptılar. Adam kendisi altın yüzük takmıyor ama karısının kollarını şangır şungur altınlarla dolduruyor. Yolda yürürken örtüsünün altından altın, bilezik şakırtıları geliyor. Burnunu göstermekten çekiniyor ama altın bilezik şakırtılarından hiç rahatsız olmuyor. Neymiş, kadınlara caizmiş, Hayır! Müslümanım diyen hiç kimse böyle zengin budalası olamaz.


* Sermayenin muhafazakar bir iktidarla el değiştirdiği, ’Beyaz Türklerden’, ‘Anadolu’nun muhafazakar insanlarına geçtiği iddiaları doğru mu size göre ve farkları nedir?
El değiştirmiyor, onlara katılıyorlar. Muhazakârlar Kur’an’da geçen tabirle “kavmin zenginlikten şımarmış ileri gelenleri” (mele-i mütref ) sınıfına dahil oluyorlar. Bunu sanki bir maharetmiş gibi sunuyorlar. Halbuki kazandıkları, kaybettiklerinden daha hayırlı değil.


* Yeni zengin Müslümanlar parayla ilişkilerini düzenlemeyi başaramadılar mı?
Kesinlikle başaramadılar. Tam tersi Allah’a değil; Mamon’a (paraya, servete) güveniyorlar. İman, güvenmek demektir. Neye güveniyor, ondan emin oluyorsanız ona iman ediyorsunuz demektir. Kur’an sürekli olarak ‘Allah’a güvenin’ yani iman edin diyor. Allah’ı bırakıp paraya, servete, mala mülke güvenmeye başlıyorlar. Bu ise içlerinde dinmek bilmeyen bir korku ve kaygı olduğunu, Allah’a yani halka, tabiata, dostluğa, kardeşliğe, topluma güvenlerinin kalmadığını gösterir.


* CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun da ‘kenz’ ifadesini sizden alarak kullandığı söyleniyor. Bir sosyal demokratın bunu gündeme getirmesini nasıl karşıladınız ?
Ben yazılarımda bunu sıklıkla işliyorum. Benden alıp almadığını bilmiyorum. Kendisi veya danışmanları da Kur’an’ı açıp okumuş olabilirler. Aklın yolu birdir. Bunları ‘gayet güzel hareketler’ olarak görüyorum.


‘MÜSLÜMAN KAPATİLASİT OLMAZ, SOSYALİST OLUR!’


* İslamı sosyalizme ve hatta anarşizme yakın bulmanız muhafazakar kesimin tepkisini çekti mi?
Tabii. Ama muazzam bir kavram kargaşası var. Bu giderildikçe mesele daha iyi anlaşılıyor. Adam sosyalizmi, dinine ‘afyon’ denilmesi, camilerinin ahır yapılması, ezanın susturulması, karısının ve kızının orta malı olması, malına mülküne el konulması diye anlıyor. Stalin, Mao, Pol Pot rejimleri filan aklına geliyor. Anarşizmi de araba yakma, şiddet ve sağa sola saldırma olarak anlıyorlar.


* Ama karşı tarafın da bazı endişeleri var galiba…
Doğru. Sosyalistin de İslam denince aklına cariye, çok eşlilik, harem, çarşaf, recm cezası, el kesme, kadını eve kapatma geliyor. El-Kaide, Taliban rejimi, Suud-i Arabistan filan aklına geliyor. Her iki taraf da birbirine korkunç yabancılaştırılmış. Ben bunun bir proje olduğunu düşünüyorum.


* Numan Kurtulmuş bir söyleşimizde, ‘İnsan hem Müslüman hem sosyalist olabilir’ demişti. Sizce bu mümkün mü?
Tabii mümkün. Benim görüşüme göre Müslüman kapitalist olamaz ama sosyalist olabilir. Sosyalist toplumcu, toplumu önceleyen demektir. Kur’an’da en-Nâs kavramı vardır. Halk/toplum demektir. Kur’an’da Allah’ın ipi (Hublullah) ile Halkın/toplumun ipi (Hablun-Nâs) aynı görülür. Bu nedenle İslam’ın ruhu kamuculukta ortaya çıkar.


* Neden kapitalist olamaz?
Kapitalizmin doğasında ise bireysel sermaye vardır. Kur’an buna ‘kenz’ der ve şiddetle yasaklar. Keza Kur’an’ın tüm vurgusu Mülkün Allah’a ait olduğu (Lehu’l-mülk) etrafında döner. Kapitalizm ise özel mülkiyeti yüceltir. İslam’da özel mülkiyet yüceltisi yoktur. Bu açılardan İslam’ın ekonomi-politik vurgusunun kapitalizmle bağdaşmayacağını, bilakis sosyalizme yakın olduğunu söylüyorum.


LAİKLİK ‘LARUHBANİLİK’ ŞEKLİNDE YENİDEN TANIMLANMALI


* İlk soruyu biraz değiştirirsem insan hem laik hem Müslüman olamaz mı?
Laiklikten kastın ne olduğuna bağlı. Benim görüşüme göre Müslüman laik olamaz ama “Laruhbanî”* olur. Laruhbanilik, ruhban sınıfının yönetimine yani din adamlarının yönetimi elinde bulundurmasına karşı olmak demektir. Türkiye’de ‘laiklik’ başarısız olmuştur. Bunun Laruhbanîlik şeklinde yeniden tanımlanması halinde sorun olmaz. Kur’an’ın anlattığımız şekilde adalet, eşitlik değerlerinin ve gayet halkçı mülk yaklaşımının devlet tarafından esas alınması neden laikliğe aykırı olsun ki?
(*) Ruhban sınıfının yönetimine yani din adamlarının yönetimi elinde bulundurmasına karşı olmak


Abdestli kapitalizm


* MÜSİAD gibi, muhafazakar zenginler grubu, işyerlerinde, para harcamada adil davranabiliyor mu?
Diğerlerinden pek farkları yok. İşyerine mescid açmayı, iftar ve sahur yemeği çıkarmayı alternatif olmak sanıyorlar. Halbuki ortaklaşacı üretim paylaşım düzeni üzerinde çalışmaları, ücret politikası, üründe emekçinin payı, artı-değerin kime gittiği ve emeğin hakkı üzerinde kafa yormaları gerekir. Bunları yapmadan fabrikaya mescit açıp, iftar ve sahur yemeği çıkarmakla yetinirseniz hele de “İslam’da grev yoktur, sendika caiz değildir” diye broşür dağıtırsanız “abdestli kapitalist” olursunuzÖ Ben esas itibariyle kapitalizme karşıyım. Alternatif olacağız diye yola çıkıp işin abdest aldırmayla sonuçlanmasına da itiraz ediyorum. Çünkü İslam abdestli kapitalizm üretmek için var değildir.


İÇKİDEN ÇOK SİGARA İÇENLER BASKI ALTINDA


* Mağdur edilen her kesimin yanında olduğunuzu söylediniz. Bugün örneğin içki içmek isteyen insanların baskı altına alındığını, mağdur edildiğini düşünüyor musunuz ?
İçkiden ziyade sigara içenler baskı altında. Neden resmen sigara yasağı olduğu halde ona karşı bir şey denmeyip içki ile uğraşıldığını düşünmek gerekir. Türkiye’de genel bir içki yasağı yok, içki ile ilgili iktidar partisi yöneticilerinin bir takım sözleri ve kimi belediyelerde izin vermeyişleri var. Sigara yasağı Kur’an’da geçmiyor ama içki yasağı geçiyor. Bunun için kimi çevreler içkiye karşı olmanın bir şeriat özlemciliği olduğunu düşünerek karşı çıkıyor ama sigara yasağına bir şey demiyorlar. Bunları insan sağlığı sorunları olarak görürüm. Dini ve ideolojik bir kavganın nesnesi haline getirilmemeli.


* Çalışanlarınızla gelirinizi bölüşüyor, para biriktirmiyorsunuz… Fikri olarak değil ama tam bir komünist gibi yaşıyorsunuz diyebilir miyiz?
Ben tam bir Müslüman gibi yaşamaya çalışıyorum. Peygamberimizin mülk ile ilgili tutumunu esas alıyorum. Ölürken yedi dirhemini bile yoksullara verilmesini isteyerek öldü. Rehberim budur. Ben bunları söyleyip, böyle yaşamaya çalışanca muhafazakâr “Sen komünist olmuşsun” diyor.


* Mamak’ta yatmış biri olarak bugün gençlerin ıslık çalmasına, yumurta atarken dayak yemelerine nasıl bakıyorsunuz ?
Protestolar normaldir. İsyan ve itiraz gençliğin ruhudur. Bunu yapmayana genç bile denmez. Namaz kılan iktidar ve servet sahibine karşı, namaz kılmayan itirazcının yanında olurum.
(İlahiyat Fakültesinden ayrıldıktan sonra birçok gazete ve dergide yazan, yazıları halen“ihsaneliacik.org” adresindeki kendi web sitesinde yayınlanan Eliaçık, 12 Eylül
döneminde Akıncılar Derneği üyesi olarak tutaklandı ve yargılandı.)


Deniz GÜÇER / VATAN ANKARA

Paylaş:

20 Comments

  • ersin solum Posted 19 Mart 2011 18:40

    Lehül Mülk= mülk Allahındır

  • ahmet uysal Posted 19 Mart 2011 18:40

    üsyad daha önceleri kendime sosyalist müslümanım diyordum.özür dilerek düzeltiyorum.müslüman sosyalistim

  • ersin solum Posted 19 Mart 2011 18:43

    lehül mülk (mülk Allahındır) neden buna kimse inanmıyor? neden? neden insanlar bu gerçeği görmek yerine başka başka saçmalılarla uğraşıyor… Kuranın derdi bu değilmi_?

  • misafir Posted 19 Mart 2011 20:25

    Peki neden o zaman zekat 40 ta 1 . siz bunu hiç düşündünüz mü. Sloganvari konuşmak yerine sağlam referanslarınız olmalı.

  • misafir Posted 19 Mart 2011 20:44

    Tamam Peygamber efendimiz öyle yapmıştır ve biz de oyle yaparsak daha efdaldir. Ancak diğer taraftan birikim de günah degildir. Yoksa zekat ne icindir ki. Siz takva sahibi olabilirsiniz. Ancak diğer müslümanları ötekilestirmeye hakkınız yoktur.

  • Muzaffer Soyuğurlu Posted 19 Mart 2011 20:53

    Düşüncelerimle birebir örtüşen (zenginlik-gösteriş-bilgisizlikten doğan cehalet-bencillik-laruhbanilik vb.) ifadeleriniz, bana mutluluk ve huzur verdi. Keşke Allah&#39;ı kullanarak hem kendini hem halkı aldatanlar ile aldatılanlar Sizin bu yazınızı okuyup uyansalar, tövbe etseler, hakîki müslümanlığa erişseler.<br>Teşekkürlerim ve benim iki sözümle bitireyim:<br>&quot; Hakiki müslüman ile hakiki

  • Ali YANAN Posted 20 Mart 2011 02:29

    ALLAH ne muradın varsa versin İhsan Hocam. Başımızın tacısın. Yüreğimize ferahlıksın. ALLAH bizi servet biriktiren zalimlerden yapmasın. MÜLK ALLAHINDIR! Amin…

  • Evren Posted 20 Mart 2011 08:10

    Hocam, yazinizi ilk defa bugun okudum (Ahmet Hakan koseyasizindan ogrendim), ve sanirim sizler gibi bu konulara aciklik getiren ve kendime de pay cikartarak hem namazimizi hem zekatimizi ve Islam&#39;i yasam bicimi olarak algilayip, tum gerekliliklerini yerine getirmeye calisan kisiler olarak toplumumuzu en azindan yakin cevremiz ile baslayip bilgilendirmemiz ve birbirimize olan yabancilasmanin

  • zühtü savaş Posted 20 Mart 2011 11:02

    * “Kenz”in tam anlamı nedir? Kısaca tanımlayabilir miyiz?<br>Kenz biriktirmek, yığmak, hazine yapmak demek. Değer ifade eden herhangi bir şeyi kişisel servet amacıyla biriktirme, stok, istif manasına gelir. Kur’an şahsi zenginliğe izin vermiyor. Orta halli yaşayacaksınız. 10 tane fabrikanız olabilir ama malınız olmayacak. Fabrika kenz yani servet demek değildir. Fabrikanızı da ortaklaşacı üretim

  • ahmet uysal Posted 20 Mart 2011 11:50

    muzafferkardeş yerinde bir yorum yapmışsın.zaten o &#39;gerçek&#39; olanlar bir arada olabilseler yeryüzünün cennete dönüşmesi kaçınılmaz olacaktır.zaten benim anladğım kadarıyla,yüce yaradan insalara yeryüzünü cennete çevirme görevi vermiştir.tabi verdiği emirleri yerine getirmek koşolu ile.rabbim yolumuzu açık etsin

  • aydan köyalan Posted 20 Mart 2011 12:50

    Yüreğinize sağlık

  • melek Posted 20 Mart 2011 23:31

    sağol hocam

  • Harun Altuğ Posted 21 Mart 2011 04:27

    Selam Kardeşler,<br>Sözün en doğrusu nedir,bilir miyiz ki acep? Ardından hareketsiz kalmanın mümkün olamadığı söz; işte en doğru söz, bu ve böyle sonuç verenlerdir. İşte bu yüzden vahiy (Yaratanın Sözü) inzal oldumu kayıtsız kalınamıyordu, eski hal muhal, ya şehadet ya da izmihlal.. Size de eminim benim gibi bundan önce din olarak yutturulan şeylerin iç bulantılarını yaşıyorsunuzdur… İslamı

  • kalyoncu Posted 21 Mart 2011 12:47

    1/40 ı kim çıkardı ona bakmak lazım sanırım sizde bir çoğumuz gibi bu oranın &quot;Kur&#39;an&quot; ya da &quot;Hadis&quot; dayanaklı gibi doldurma boşaltma bilgiye dayandırıyorsunuz .Evet yeniden yine bıkmadan usanmadan kim oranladı neden oranladı bakmak gerek

  • Gökalp Öztürk Posted 22 Mart 2011 00:49

    Harun Altuğ kardeşim mükemmel bir yorum yazmışsın, Allah bu yüreğini daim eylesin..<br><br>40/1 hakkında yazı yazan arkadaşlara;<br>İhsan Bey, yazısında böyle bişiyden bahsetmemiş. Zaten daha önceki yazılarında ve tv programlarındada buna en çok karşı çıkanlardan birisidir. Ayrıca Kuranda herşey &quot;apaçık&quot; iken, &quot;kaynaklarınızı yanınızdaki ile eşit oluncaya kadar paylaşın&quot;

  • Kemal Denizer Posted 28 Mart 2011 14:53

    Bir vesileyle rastladığım İhsan Eliaçık kardeşimin yazısı sayesinde;<br>Zulüm ve zalime bakış açımı bir kez daha gözden geçirme ihtiyacı hissettim. Kendimi, &quot;laruhbani&quot; (Ülke yönetiminde din adamlarının yer almaması) olarak niteleyebilirim.<br><br>Makalede beni en fazla etkileyen söz ise şu oldu:<br>&quot; İsyan ve itiraz gençliğin ruhudur. Bunu yapmayana genç bile denmez. Namaz kılan

  • abbas Posted 12 Ağustos 2011 07:05

    selamun aleykum bir tek sunu soyluyorum islamiyet ve peygamberımızın üzerınden dinimizi kendi menfeatleri dogrultusunda kullanan ilahatcıları allah islah etsın diyorum. arkadaslar sizin hocam dedıgınız sahıs soyle dıyor ; mekke sosyetesı namazkılarken baslarını kapatırlardı ama sırt dekoltesı verırlerdi diyor bende sana hadı be dıyorum . bırde zekat olayı var peygamber efendımız 40 da 1 zekat

  • Anonymous Posted 12 Ağustos 2011 22:12

    Eğer bir müslüman cipe biniyor, lüks içinde yaşıyorsa islamın getirdiği emirlerden bazılarını uygulamıyor demektir zaten arkadaşım. anlatılmak istenen bu. bence zenginler, fakirleri gözetmek için görevlendirilmiş kişilerdir. islamın emri sadece namaz, oruç, hac, zekat ve kelime-i şahadetten ibaret değildir. 40ta 1 konusunda ise ayet açık ve net: &quot;ihtiyaçtan fazlası&quot;… İşte Yüce Allah

  • Anonymous Posted 12 Ağustos 2011 22:16

    ayrıca şunu da konudan biraz bağımsız olarak söylemek isterim ki; her konuda (sakal uzatma, sarık takma vs.)Hz. Muhammed&#39;i takip eden insanlar lütfen Hz Muhammed öldüğünde (veya hayattayken de) ne kadar mala mülke sahip olduğu konusunda da onu örnek alsınlar (ki kendisi ticaretle uğraşan, yani para kazanan bir insandı)

  • Anonymous Posted 12 Ağustos 2011 22:55

    hikaye anlatma &quot;abbas&quot; , jipin mi var ?

Add Comment

ahmet uysal için bir cevap yazın Cevabı iptal et

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.